'Economie is te belangrijk om aan economen over te laten'

Toen econoom en schrijver Jona van Loenen aanschoof bij Vandaag Inside, zat hij tussen Johan Derksen en Wilfred Genee alsof hij er al jaren thuishoorde. Het gesprek ging over economische keuzes van overheden en politici en vooral over hoe vaak die keuzes worden genomen zonder echt te begrijpen wat de gevolgen zijn. Met één opmerking kreeg hij de tafel stil.

Jona van Loenen: “Economie gaat door alle ingrediënten van het leven heen.”

“We hadden eerst het socialisme, daarna het communisme, vervolgens het kapitalisme en het neoliberalisme. Maar inmiddels leven we in het amateurisme.” Zijn punt was meteen duidelijk. Economisch beleid lijkt steeds vaker gestuurd door kortetermijndenken, politieke reflexen en onderbuikgevoel in plaats van kennis en een langetermijnvisie. Dat geluid brengt hij dit jaar ook naar ondernemers in de regio. Jona van Loenen is dit jaar diverse keren gastspreker bij lanceringen van INTO business. Zijn lezingen staan bekend als prikkelend, humoristisch en vol herkenbare anekdotes. In zijn verhaal vertaalt hij economische ontwikkelingen naar de dagelijkse praktijk van bedrijven en organisaties. Zijn boodschap is steeds dezelfde. Wie economie beter begrijpt, neemt betere beslissingen.

Stroom aan mediaoptredens

Die ene zin op televisie bleek het begin van een stroom aan mediaoptredens, lezingen en interviews. Nederland maakte kennis met een econoom die ingewikkelde onderwerpen verrassend begrijpelijk maakt. Na zijn optreden bij Vandaag Inside ontving hij honderden persoonlijke berichten. Het bevestigde wat hij al vermoedde. De behoefte aan begrijpelijke uitleg over economie is enorm.

Jona (1994) noemt zichzelf undercover econoom, ondernemer, schrijver en spreker. Zijn fascinatie voor economie begon toen hij voor het eerst op school het vak economie kreeg. “Dat was het eerste moment waarop ik het gevoel had dat ik de wereld begon te begrijpen.”

"Mijn eerste boekenscript gooide ik weg. Te slecht"

Economie gaf hem iets wat hij nergens anders vond. Een bril om naar de samenleving te kijken. Waarom worden huizen duurder? Waarom stijgen prijzen? Waarom leveren sommige beroepen meer op dan andere? Ineens viel alles op zijn plek. Zijn favoriete metafoor vat zijn visie perfect samen. “Economie is de satéprikker van de samenleving. Hij gaat door alle ingrediënten van het leven heen.”

Prestigieuze universiteit in Milaan

Meerdere economische bachelors rondde hij cum laude af, waaronder een studie aan een prestigieuze universiteit in Milaan. Toch voelde hij zich tijdens zijn studie niet volledig op zijn plek. “De universiteit ging veel over theorie en modellen. Dat is belangrijk, maar ik miste de echte wereld. Ik wilde economie niet alleen begrijpen, maar ook zien en ervaren.” Na zijn studie koos Jona bewust voor het bedrijfsleven, waarin hij meerdere start-ups zou uitbouwen. Daar zag hij economie niet langer als theorie, maar als dagelijkse realiteit. Arbeidsmarktkrapte, personeelstekorten, concurrentie en prijsstrategieën waren geen abstracte begrippen meer, maar concrete vraagstukken met echte gevolgen voor bedrijven en mensen.

Dromen najagen

Daarnaast ging hij schrijven. “Dat wilde ik altijd al doen”, zegt hij. “Maar veel mensen wachten te lang met het najagen van hun dromen uit angst dat ze het misschien niet kunnen. Tijdens corona besloot ik dat ik het gewoon ging doen.” Die beslissing bleek een kantelpunt. Jona begon columns te schrijven. Eerst voorzichtig, daarna steeds vaker. Binnen korte tijd verschenen zijn stukken in kranten als NRC, de Volkskrant en Het Parool. Zijn toon viel op. Toegankelijk, helder en vaak humoristisch. Hij schreef niet voor economen, maar voor mensen die gewoon willen begrijpen waarom hun boodschappen duurder worden, waarom huizenprijzen stijgen en waarom salarissen achterblijven. Dat is zijn kracht. Complexe economische theorieën vertalen naar herkenbare situaties. “Ik wil het belangrijkste uit economisch onderzoek behapbaar maken voor iedereen”, zegt hij. “Als een ober die mooie gerechten uitserveert.” Die vergelijking is typerend voor zijn stijl. Hij serveert economie in porties die begrijpelijk zijn zonder de inhoud te versimpelen.

Bestseller

In 2025 verscheen zijn boek Waarom de laagsteprijsgarantie ervoor zorgt dat je te veel betaalt. Het boek werd een bestseller, waarna hij werd gevraagd op radio en televisie zijn mening te geven. “Ik had niet verwacht dat tv en radio zo leuk zouden zijn”, zegt hij. “Het is bijzonder om zo lang aan een boek te werken en er daarna met een publiek over te mogen praten.”

Maar achter het succes schuilt veel doorzettingsvermogen. “Wat mensen niet zien, zijn de columns die nooit zijn gepubliceerd en het eerste boek dat ik schreef en weggooide omdat het nergens op sloeg.” Die boodschap geeft hij graag mee. Doorzetten is essentieel. Dromen najagen vraagt tijd, discipline en de bereidheid om te falen. Inmiddels is ook zijn nieuwsbrief De Undercover Econoom een hit. Die groeide uit tot een van de populairste economische nieuwsbrieven van Nederland. Hier schrijft hij over de economie van alledag. Prijspsychologie, ongelijkheid, pensioenen, klimaat, de woningmarkt en de arbeidsmarkt. Zijn onderwerpen zijn breed, maar hebben één gemeenschappelijke factor. Ze raken het dagelijks leven.

Veel discipline

De combinatie van schrijven, spreken, ondernemen en mediaoptredens vraagt discipline. Veel discipline. “Ik sta elke dag om vijf uur ’s ochtends op, ook in het weekend”, vertelt hij. “Dan schrijf en sport ik.” Zijn sociale leven lijdt daar soms onder, geeft hij toe. Maar hij heeft iets gevonden waar hij intens gelukkig van wordt.

"Mensen moeten eerder hun dromen gaan najagen"

Taal voor iedereen

Hij beschrij ft zichzelf als iemand met obsessieve trekjes. “Alles wat ik oninteressant vind, laat ik achterwege. Het draait niet om zoveel mogelijk dingen proberen, maar om dat ene ding vinden dat je écht wilt doen.” Ondertussen positioneert hij zich bewust buiten politieke hokjes. “Ik ben politiek dakloos. Er is geen partij die precies bij mij past. We moeten stoppen met elkaar ‘zuurlinks’ of ‘domrechts’ te noemen en gewoon het gesprek voeren.” Die houding past bij zijn werk. Bruggen slaan, nuance brengen en complexiteit uitleggen. Want nogmaals, economie is volgens hem geen vak voor specialisten, maar een dagelijks fenomeen. “Een supermarktprijs, een hypotheek, een baan, alles heeft economische logica.”

De komende jaren wil Jona blijven schrijven, spreken en uitleggen. Zijn missie blijft onveranderd. Ervoor zorgen dat economie geen vak is voor een kleine groep experts, maar een taal die iedereen zou moeten spreken.