De waarde van een onderneming in de nalatenschap
In mijn praktijk zie ik regelmatig discussies ontstaan over de waarde van een onderneming in een nalatenschap. Dat is ook niet zo vreemd. Waardering is namelijk geen eenduidig begrip en kan op verschillende manieren worden ingevuld.
De wet regelt slechts de peildatum voor de waardering, namelijk waardering onmiddellijk na het overlijden. Er wordt dus gekeken naar de situatie waarin de ondernemer er zelf niet meer is. Dat is bij bedrijven relevant, omdat de waarde van een onderneming kan samenhangen met de persoon van de ondernemer. Nu het peilmoment onmiddellijk na het overlijden ligt, wordt het waardedrukkende effect van het wegvallen van de ondernemer verdisconteerd in de waardering.
Opvallend is dat de wet wél de peildatum bepaalt, maar niet hoe moet worden gewaardeerd. In de praktijk wordt vaak gesproken over de “waarde in het economisch verkeer”, maar wat zegt dat eigenlijk? Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Discussies over waardering komen in het erfrecht dan ook regelmatig voor. Bijvoorbeeld bij de wettelijke verdeling, wanneer de (niet-opeisbare) geldvorderingen van kinderen moeten worden vastgesteld. Of bij het berekenen van de legitieme portie van een onterfd kind. In zulke gevallen wordt vaak zo objectief mogelijk naar de waarde van de onderneming gekeken. Bij een verdeling van de nalatenschap kunnen subjectieve omstandigheden een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan een kind dat al een aandeel in het bedrijf heeft en het aandeel van erflater wil krijgen omdat hij daarmee een meerderheidsbelang verkrijgt. Voor hem vertegenwoordigt dat aandeel een hogere waarde dan wanneer het slechts een minderheidsbelang zou opleveren. Dat kan bij de verdeling invloed hebben op de waardering.
Michelle Roobeek (1989) is werkzaam als familieen erfrechtadvocaat en mediator. Zij is sinds 2014 als advocaat verbonden aan Hendrikx Advocaten in Mijdrecht. Michelle is in 2022 – samen met Bernice Nonnekes – toegetreden als partner. Het team is inmiddels uitgegroeid tot 8 advocaten en 6 ondersteunende collega’s. Michelle is gelukkige partner van Tom en trotse moeder van dochtertje Hannah. Zij houdt van muziek, reizen en (winter)sporten en gaat heel graag uit eten/borrelen met vrienden en familie.
De les voor erfgenamen: leg je niet te snel neer bij één waardering van een bedrijf in een nalatenschap. Er zijn vaak meerdere verdedigbare manieren om tot een waarde te komen. En voor ondernemers zelf is er een eenvoudige tip: regel dit in je testament. Door vast te leggen hoe je onderneming moet worden gewaardeerd, voorkom je dat erfgenamen later in een ingewikkelde en soms kostbare discussie belanden.
| Page 48 | Page 52 |